Informacja o dofinansowaniu 2026

Gmina Smętowo Graniczne w 2026 r.
uzyskała dotację na zadanie pn.:
„Zbieranie, transport i unieszkodliwienie odpadów zawierających azbest w gospodarstwach rolnych z terenu Gminy Smętowo Graniczne”

Koszt kwalifikowany WFOŚiGW w Gdańsku – 20 191,00 zł.
Zadanie dofinansowane ze środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku w ramach  Programu priorytetowego Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej pn. „Ogólnopolski program finansowania usuwania wyrobów zawierających azbest  Część 2) Przedsięwzięcia w zakresie zbierania, transportu i unieszkodliwiania odpadów zawierających azbest realizowane w gospodarstwach rolnych” przy udziale środków udostępnionych  w ramach  tego Programu.

Dofinansowanie w formie dotacji wyniosło 20 191,00 zł.
W ramach zadania zebrano, przetransportowano i unieszkodliwiono płyty azbestowo-cementowe zdjęte i złożone na pryzmie w 4 gospodarstwach rolnych z terenu gminy Smętowo Graniczne. Ogółem w ramach tego zadania zutylizowano 31,16 Mg azbestu.

WFOŚiGW w Gdańsku

Informacja o zadaniach z zakresu usuwania  wyrobów zawierających azbest

zrealizowanych przez Gminę Smętowo Graniczne w latach ubiegłych

2012 – 2026

Całkowity koszt kwalifikowany zrealizowanych zadań   –  107 641,76 zł.

Kwota uzyskanego dofinansowania w WFOŚiGW w Gdańsku  –  92 792,00 zł.

Kwota uzyskanego dofinansowania z innych źródeł ( wkład mieszkańców , budżet gminy) – 14 643,75 zł.

Całkowita ilość odpadów poddanych unieszkodliwianiu (Mg) z zadań dofinansowanych przez WFOŚiGW w Gdańsku   –   227,877 Mg

Okres realizacji  –  2012-2026

W roku 2012 otrzymano dotację  na  usunięcie wyrobów zawierających azbest powstałych w wyniku klęski żywiołowej, która nawiedziła naszą Gminę w dniu 14 lipca 2012 r.  z WFOŚ i GW w Gdańsku  w kwocie 29.548,00 zł. Razem usunięto 34,2 Mg. Całkowity koszt zadania   29.548,80 zł.

W roku 2013 otrzymano dotację  z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku z udziałem środków udostępnionych przez NFOŚiGW pn.”Gospodarowanie odpadami innymi niż komunalne. Część 2) – Usuwanie wyrobów zawierających azbest”  w kwocie  –   2990,00 zł. Koszt kwalifikowany zadania 2.996,00 zł.  Razem usunięto 8,51 Mg   odpadów azbestowych. Całkowity koszt zadania   4.510,25 zł.

W roku 2014 otrzymano dotację  z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku z udziałem środków udostępnionych przez NFOŚiGW pn.”Gospodarowanie odpadami innymi niż komunalne. Część 2) – Usuwanie wyrobów zawierających azbest”  w kwocie  –   3.190,00 zł. Koszt kwalifikowany zadania 3.289,00 zł.  Razem usunięto 8,223 Mg   odpadów azbestowych. Całkowity koszt zadania   3.552,34 zł.

W roku 2015 otrzymano dotację  z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku z udziałem środków udostępnionych przez NFOŚiGW pn.”Gospodarowanie odpadami innymi niż komunalne. Część 2) – Usuwanie wyrobów zawierających azbest”  w kwocie  –   3.180,00 zł. Koszt kwalifikowany zadania 3.750,00 zł.  Razem usunięto 15,381 Mg  odpadów azbestowych. Całkowity koszt zadania   4.614,30 zł.

W roku 2016 otrzymano dotację z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku z udziałem środków udostępnionych przez NFOŚiGW pn.”Gospodarowanie odpadami innymi niż komunalne. Część 2) – Usuwanie wyrobów zawierających azbest”  oraz „SYSTEM- Wsparcie działań ochrony środowiska i gospodarki wodnej realizowanych przez WFOŚiGW. Część1) Usuwanie wyrobów zawierających azbest” w kwocie – 4.830,00 zł. Koszt kwalifikowany zadania 5.691,00 zł.  Razem usunięto 16,26 Mg  odpadów azbestowych. 

W roku 2017 otrzymano dotację z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku z udziałem środków udostępnionych przez NFOŚiGW w ramach programu priorytetowego pn.: „SYSTEM- Wsparcie działań ochrony środowiska i gospodarki wodnej realizowanych przez WFOŚiGW. Część1) Usuwanie wyrobów zawierających azbest” w kwocie – 5.300,00 zł. Koszt kwalifikowany zadania 7.070,00 zł.  Razem usunięto 22,445 Mg  odpadów azbestowych. 

W roku 2019 otrzymano dotację z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku z udziałem środków udostępnionych  w ramach Programu Priorytetowego Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej   w kwocie – 5 760,00 zł. Koszt kwalifikowany zadania 5 760,00 zł.  Razem usunięto 19,20 Mg  odpadów azbestowych. 

W roku 2020 otrzymano dotację z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku z udziałem środków udostępnionych  w ramach Programu Priorytetowego Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej   w kwocie – 4 146,00 zł. Koszt kwalifikowany zadania 4 146,00 zł.  Razem usunięto 13,82 Mg  odpadów azbestowych. 

W roku 2021 otrzymano dotację z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku z udziałem środków udostępnionych  w ramach Programu Priorytetowego Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej   w kwocie – 5 220,00 zł. Koszt kwalifikowany zadania 5 550,00 zł.  Łącznie usunięto 18,50 Mg  odpadów azbestowych.

W roku 2023 otrzymano dotację z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku z udziałem środków udostępnionych  w ramach Programu Priorytetowego Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej   w kwocie – 8 437,00 zł. Koszt kwalifikowany zadania 12 053,00 zł.  Łącznie usunięto 40,178  Mg  odpadów azbestowych.

W roku 2026 otrzymano dotację z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku z udziałem środków udostępnionych  w ramach Programu Priorytetowego Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej   w kwocie – 20 191,00 zł. Koszt kwalifikowany zadania 20 191,00 zł.  Łącznie usunięto 31,16  Mg  odpadów azbestowych.

„Szkodliwy  azbest”

Azbest jest nazwą handlową włóknistych minerałów naturalnie występujących w przyrodzie. Pod względem chemicznym są to uwodnione krzemiany magnezu, sodu, wapnia lub żelaza. Jest niemal niezniszczalnym materiałem o wielu zaletach: odporny na działanie bardzo wysokich temperatur, na działanie mrozu, kwasów i substancji żrących, wody morskiej, a przy tym giętki i wytrzymały.

Inne ważne właściwości azbestu to:
•    dźwiękochłonność,
•    niskie przewodnictwo cieplne i elektryczne,
•    możliwość przędzenia włókien,
•    łatwość łączenia się z innymi materiałami takimi jak tworzywa sztuczne, cement.

Pod pojęciem azbestu rozumie się szereg włóknistych minerałów. Wśród nich najczęściej wyróżnia się następujące odmiany:

• azbest aktynolitowy (amiant) – Ca₂/Mg[(OH)Si₄O₁₁]₂,
• azbest amozytowy – amozyt – (Fe,Mg)₇[(OH)Si₄O₁₁]₂,
• azbest antofilitowy – (Mg,Fe)₇[(OH)Si₄O₁₁]₂,
• azbest chryzotylowy (metaksyt) – drobnowłóknista odmiana chryzotylu (azbest biały) – Mg₆[(OH)₈SiO₁₀],
• azbest krokidolitowy – krokidolit (azbest niebieski) – Na₂Fe₃Fe₂[(OH)Si₄O₁₁]₂,
• azbest tremolitowy – tremolit – Ca₂Mg₅[(OH)Si₄O₁₁]_2.

Pod względem mineralogicznym rozróżnia się dwie grupy azbestu:

• serpentynowe (chryzotylowe),
• amfibolowe.

Włókna azbestu w zależności od odmiany azbestu mogą mieć długość kilku centymetrów.  Wyroby zawierające azbest można również podzielić na miękkie oraz twarde. Wyroby miękkie są to materiały o gęstości poniżej 1000 kg/m³, charakteryzujące się dużą procentową zawartością azbestu, łatwo ulegające uszkodzeniom, przez co powodują znaczne emisje pyłu azbestowego. Wyroby miękkie to między innymi:

• sznury, płótna, tkaniny z dodatkiem azbestu lub wykonane z samego azbestu,
• płyty i uszczelki klinkieryt, stosowane w ciepłownictwie na złączach rur, zaworów
  z gorącą wodą lub parą,
• płaszcze azbestowo-gipsowe stosowane do izolacji rur w ciepłownictwie,
• płyty i tektury miękkie stosowane w izolacjach ognioochronnych,
• natryski azbestowe na konstrukcje stalowe zastosowane jako ognioochronne zabezpieczenie stalowej konstrukcji budynków o tzw. konstrukcji niesztywnej.

Wyroby twarde są to materiały o gęstości powyżej 1000 kg/m³, charakteryzujące się dużym stopniem zwięzłości i niską zawartością azbestu sięgającą do około 20% w rurach azbestowo-cementowych. Są to jednocześnie najczęściej spotykane w krajowym budownictwie wyroby zawierające azbest. W przeciwieństwie do wyrobów miękkich emitują niskie ilości pyłów. Wyroby twarde to między innymi:

• płyty azbestowo-cementowe faliste,
• płyty azbestowo-cementowe płaskie prasowane,
• płyty azbestowo-cementowe KARO,
• rury azbestowo-cementowe,
• złącza, listwy, gąsiory wykonane z azbestocementu,
• płaszcze azbestowo-cementowe stosowane w izolacji rur w ciepłownictwie.

Właściwości i zastosowanie azbestu

Głównymi właściwościami fizykochemicznymi azbestu są:

• odporność na wysoką temperaturę,
• wysoka odporność na agresywne środowisko chemiczne,
• wysoka wytrzymałość mechaniczna oraz wysoka odporność na korozję.

Charakter włóknisty azbestu wraz z wyżej wspomnianymi cechami fizykochemicznymi pozwoliły na jego szerokie zastosowanie. Największe znaczenie oraz najszersze zastosowanie ze względu na swoje właściwości posiadał azbest biały – chryzotyl, azbest niebieski – krokidolit oraz azbest amozytowy.

Zastosowanie azbestu

Wymienione wcześniej właściwości fizykochemiczne azbestu wpłynęły na jego szerokie zastosowanie w kilku dziedzinach gospodarki.

W budownictwie azbest stosowano w wyrobach budowlanych takich jak: płyty faliste azbestowo-cementowe o zawartości azbestu od 10% do 13% służące do pokryć dachowych, płyty prasowane także służące za pokrycia dachowe, płyty KARO służące do pokryć dachowych lub elewacji, rury azbestowo-cementowe wysokociśnieniowe, kanalizacyjne
o zawartości azbestu około 22%, a także płyty azbestowo-cementowe wykorzystywane
w przegrodziach ścian warstwowych i wbudowane w płyty warstwowe prefabrykowane – PW3/A. Azbest stosowano także wszędzie tam gdzie znajdowały się elementy narażone na wysoką temperaturę. Były to klapy przeciwpożarowe, ciągi telekomunikacyjne, węzły ciepłownicze, obudowa klatek schodowych, przejścia kabli elektrycznych, przewodów ciepłowniczych i wentylacyjnych między stropami, zabezpieczenia konstrukcji stalowych. Azbest stosowano także w tkaninach wygłuszających hałas.

W przemyśle energetycznym azbest wykorzystywany był w elektrociepłowniach  i elektrowniach, stanowił izolację kotłów, a także w uszczelnieniach urządzeń poddanych wysokiej temperaturze, w zaworach, wymiennikach ciepła. Szczególnie często wyroby zawierające azbest umiejscawiane były w kominach o dużej wysokości, chłodniach kominowych czy też rurach odprowadzających parę.

Wyroby zawierające azbest znalazły również zastosowanie w transporcie. Materiałów azbestowych używano do termoizolacji urządzeń grzewczych w elektrowozach, tramwajach, w termoizolacji silników pojazdów mechanicznych, elementach kolektorów wydechowych oraz w sprzęgłach i hamulcach. Bardzo powszechnie azbest stosowano w przemyśle stoczniowym, w statkach w miejscach narażonych na ogień.

Źródła narażenia na działanie azbestu

Ogólne źródła narażenia na działanie azbestu można podzielić na źródła związane  z narażeniem niezawodowym i zawodowym człowieka.

Narażenie niezawodowe człowieka na działanie azbestu może wystąpić w następujących przypadkach:

1. Na terenach sąsiadujących z terenami przemysłowymi, w których stosowane są wyroby zawierające azbest.
2. Na terenach sąsiadujących z dzikimi składowiskami odpadów zawierających azbest, nieprawidłowo prowadzonymi składowiskami odpadów zawierających azbest oraz składowiskami odpadów komunalnych gdzie nielegalnie deponuje się odpady zawierające azbest.
3. U członków rodzin pracowników nieprzestrzegających przepisów i zasad bezpieczeństwa przy usuwaniu, demontażu, transporcie i składowaniu wyrobów
   i odpadów zawierających azbest.
4. W obiektach i pomieszczeniach w wyniku użytkowania wyrobów zawierających azbest stosowanych jako izolacje ognioodporne, akustyczne, wentylacyjne
   i klimatyzacyjne.
5. W obszarach wiejskich i miejskich w wyniku uszkodzeń mechanicznych oraz korozji ścian osłonowych i pokryć dachowych zawierających azbest.
6. W obszarach wiejskich i miejskich przy trasach komunikacyjnych o dużym natężeniu.

Narażenie zawodowe na działanie azbestu może wystąpić w następujących sytuacjach:

1. Podczas poboru prób do badań wyrobów azbestowych.
2. W trakcie zabezpieczania wyrobów zawierających azbest.
3. Podczas demontażu i usuwania wyrobów zawierających azbest.
4. Podczas unieszkodliwiania odpadów azbestowych.
5. W trakcie pakowania odpadów azbestowych.
6. W trakcie załadunku lub rozładunku odpadów azbestowych.

Wpływ azbestu na organizm człowieka

Wpływ azbestu na organizm człowieka związany jest bezpośrednio z wnikaniem włókien azbestowych do organizmu człowieka poprzez układ oddechowy. Włókna azbestu gromadzą się i zalegają w płucach. Występuje także w niewielkim stopniu wchłanianie azbestu przez skórę.

Największe zagrożenie dla zdrowia ludzi przejawia azbest w formie włókien respirabilnych. Włókna te mają grubość nie większą niż 3 μm, przez co trafiają do pęcherzyków płucnych. Najbardziej niebezpiecznym rodzajem azbestu dla organizmu człowieka jest azbest niebieski, czyli krokidolit, jednak wszystkie rodzaje przyjęto jako kancerogenne. Szczególna szkodliwość krokidolitu spowodowana jest faktem, iż ten gatunek azbestu nie ulega zmianom w środowiskach biologicznych. W odróżnieniu od azbestu niebieskiego, azbest biały, czyli chryzotyl podlega częściowemu rozpuszczeniu w płynach fizjologicznych, przez co jego szkodliwość jest mniejsza.

W wyniku przedostania się do organizmu ludzkiego pyłu azbestowego przez układ oddechowy mogą nastąpić takie zmiany chorobowe jak:

• pylica azbestowa – azbestoza,
• nowotwory złośliwe – rak płuc i opłucnej,
• zgrubienia opłucnej.

Azbest jest zaliczany do substancji o udowodnionym działaniu rakotwórczym dla człowieka. Szkodliwość azbestu nie wynika z jego składu chemicznego – przyczyna szkodliwości tkwi w jego włóknistej strukturze. Włókna azbestu są najcieńszymi włóknami występującymi w przyrodzie, są praktycznie niezniszczalne, a ich kumulowanie się w płucach powoduje zwykle po kilkunastu latach pojawienie się chorób azbestozależnych: pylicy azbestowej (azbestozy), raka płuca, zmian opłucnowych, międzybłonniaka opłucnej.

W wyniku oddziaływania azbestu na skórę mogą wystąpić zapalenia skórne, dermatozy i brodawki. Wdychany pył azbestowy usuwany jest z układu oddechowego za pośrednictwem śluzu poprzez odkrztuszanie lub połykanie. Usuwanie pyłu azbestu jest utrudnione przy innych chorobach układu oddechowego jak zapalenie oskrzeli. Szczególnie szkodliwe wydaje się być w połączeniu z narażeniem na pył azbestowy, palenie papierosów. Ryzyko wystąpienia raka płuc wśród ludzi narażonych na pył azbestowy przy jednoczesnym paleniu papierosów zwiększa się około 50-krotnie w stosunku do osób niepalących i nienarażonych na pył azbestowy. Samo zawodowe narażenie na pył azbestowy zwiększa ryzyko wystąpienia raka płuc 5-krotnie.

Azbest dobrze zabezpieczony i nieuszkodzony nie stanowi zagrożenia.
Azbest staje się zagrożeniem dla zdrowia, gdy dojdzie do korozji lub jakiegokolwiek uszkodzenia wyrobów zawierających azbest (łamanie, kruszenie, cięcie i każda inna obróbka).
Ze względu na szkodliwość wyrobów azbestowych dla zdrowia ich produkcja zakazana została w Polsce Ustawą o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, zgodnie z którą do 28 września 1998 r. zakończono produkcję płyt azbestowo-cementowych, zaś od 28 marca 1999 r. obowiązuje zakaz obrotu azbestem i wyrobami go zawierającymi.

Wyroby zawierające azbest można posiadać i wykorzystywać w sposób niestwarzający zagrożenia  dla środowiska i zdrowia ludzi w terminie do dnia 31 grudnia 2032r.

Sprawozdanie z przeprowadzonych działań

informacyjno-edukacyjnych

Gmina Smętowo Graniczne w ramach działań informacyjno – edukacyjnych  informowała mieszkańców podczas spotkań o szkodliwości azbestu oraz możliwości uzyskania dofinansowania na pokrycie kosztów związanych z  usunięciem azbestu z budżetu Gminy Smętowo Graniczne. Informacje o możliwości skorzystania z dofinansowania w ramach naboru  Ogólnopolski program finansowania usuwania wyrobów zawierających azbest Część 2) Przedsięwzięcia w zakresie zbierania, transportu oraz unieszkodliwiania odpadów zawierających azbest realizowane w gospodarstwach rolnych oraz dotacji z budżetu gminy Smętowo Graniczne, informacje o szkodliwości azbestu zostały umieszczone na stronie internetowej Urzędu Gminy, na tablicy ogłoszeń w budynku Urzędu Gminy.  

Możliwość uzyskania dotacji

Od roku 2012 istnieje możliwość uzyskania  przez osobę fizyczną lub wspólnotę mieszkaniową dotacji celowej na realizację przedsięwzięć polegających na pokryciu części kosztów związanych z wymianą lub likwidacją pokryć dachowych  zawierających azbest z obiektów zlokalizowanych na  terenie gminy Smętowo Graniczne.

Dotacja może być udzielona wyłącznie na pokrycie kosztów związanych z usunięciem azbestu z obiektu budowlanego oraz kosztów unieszkodliwiania. Wysokość dotacji może wynieść maksymalnie 50 %  kosztów zadania, jednak  nie więcej niż  2.000 zł.

Wnioski można składać  od 1 stycznia do 15 czerwca każdego roku.

Regulamin udzielania dotacji celowych na usuwanie wyrobów zawierających azbest na terenie Gminy Smętowo Graniczne oraz wniosek o udzielenie dotacji celowej z budżetu gminy  na usunięcie wyrobów zawierających azbest dostępne są w Urzędzie Gminy w Smętowie Granicznym, Referat Inwestycji i Gospodarki Komunalnej oraz w Biuletynie informacji Publicznej Urzędu Gminy Smętowo Graniczne.